وقتی صحبت از عینک کودک، عینک ورزشی یا فریم ریملس می‌شود، کمتر کسی به «جنس عدسی» فکر میکند، در حالی که همین انتخاب تعیین میکند عینک در برابر ضربه چقدر ایمن است و دید شما چقدر شفاف می‌ماند. دو گزینهٔ اصلی عدسی‌های ضدضربه، پلیکربنات و تریوکس هستند؛ شباهت‌های زیادی دارند، اما یک تفاوت مهم در کیفیت دید و وزن دارند.
هر دو ضدضربه‌اند؛ تفاوت از کجا شروع می‌شود؟
اول یک نکتهٔ آرام‌کننده: پلیکربنات و تریوکس هر دو استاندارد مقاومت در برابر ضربهٔ ANSI Z87.1 را برآورده میکنند. یعنی اگر نگرانی اصلی شما شکستن عدسی است، هیچ‌کدام از این دو انتخاب بدی نیست. هر دو نسبت به عدسی پلاستیکی معمولی شکستن کمتری دارند و محافظت کامل (۱۰۰ درصد) در برابر پرتوهای فرابنفش را هم ارائه میکنند.
پس تفاوت را باید در جای دیگری جست‌وجو کرد: وضوح اپتیکی، وزن و رفتار عدسی در برابر مواد شیمیایی.
مقایسهٔ عددی: عدد آبه و وزن
| ویژگی | پلیکربنات | تریوکس |
|---|---|---|
| عدد آبه (وضوح اپتیکی) | ۳۰ | ۴۳ |
| وزن مخصوص | ۱٫۲۰ | ۱٫۱۱ |
| استاندارد ضربه ANSI Z87.1 | دارد | دارد |
| محافظت در برابر UV | ۱۰۰ درصد | ۱۰۰ درصد |
عدد آبه یعنی چه؟
عدد آبه نشان میدهد عدسی نور را چقدر بدون پراکندگی رنگی عبور میدهد. هرچه عدد بالاتر باشد، هالهٔ رنگی و تاری در حاشیهٔ میدان دید کمتر است. پلیکربنات با عدد ۳۰ بیشتر مستعد ایجاد حاشیهٔ رنگی و تاری در اطراف دید است؛ تریوکس با ۴۳ کیفیت اپتیکی بهتری دارد. اگر ساعت‌ها پشت کامپیوتر هستید یا رانندگی زیاد دارید، این تفاوت را بیشتر حس می‌کنید.
وزن
تریوکس با وزن مخصوص ۱٫۱۱ سبکترین جنس عدسی موجود معرفی شده و پلیکربنات با ۱٫۲۰ کمی سنگینتر است. هر دو از عدسی پلاستیکی معمولی سبکتر و نازک‌تر هستند، اما منبع ما عدد دقیقی از ضخامت نداده است، پس عدد خاصی وعده نمی‌دهیم.
مقاومت در برابر مواد شیمیایی
نکتهٔ کمتر شنیده‌شده این است که پلیکربنات در برابر برخی مواد شیمیایی مثل آمونیاک حساس است و ممکن است لبهٔ عدسی ترک بخورد. اگر در محیط‌هایی با مواد پاک‌کننده یا شیمیایی کار می‌کنید، این موضوع اهمیت دارد. از شویندههای حاوی آمونیاک برای تمیز کردن عینک استفاده نکنید و بهتر است فقط از اسپری و دستمال مخصوص عدسی کمک بگیرید.
کدام برای کودکان؟
برای کودکان اولویت اول ایمنی است: بازی، افتادن و ضربهٔ توپ اتفاق‌های معمولی‌اند. هر دو جنس از نظر استاندارد ضربه کافی‌اند. تفاوت در راحتی است: عدسی سبکتر روی بینی کودک کمتر فشار می‌آورد و کمتر سر می‌خورد، و تریوکس از این نظر برتری دارد. اگر نمرهٔ کودک بالاست یا دید حاشیه‌ای برایش مهم است، از اپتومتریست بپرسید کدام گزینه برای نمرهٔ او مناسب‌تر است؛ تشخیص نمره و نوع عدسی کار متخصص است.
برای ورزش و فریم ریملس
در ورزش، شکستن عدسی بزرگ‌ترین خطر است و هر دو جنس پاسخگوی آن‌اند؛ اما تریوکس به دلیل وزن کمتر و وضوح بالاتر انتخاب راحت‌تری است. برای فریم ریملس هم، که عدسی مستقیماً سوراخ و پیچ می‌شود، معمولاً از همین دو جنس استفاده می‌شود. توجه کنید که منبع ما دربارهٔ مقاومت در برابر سوراخ‌کاری و قیمت اطلاعات دقیقی نداده است؛ پس این دو مورد را حتماً مستقیم از اپتیسین بپرسید و بخواهید جنس عدسی را روی فاکتور بنویسد. برای انتخاب فریم مناسب می‌توانید به فریم عینک طبی سر بزنید.
اگر نمره‌تان بالاست
جنس عدسی تنها عامل ضخامت نیست؛ طراحی سطح عدسی هم اهمیت دارد. دربارهٔ نمره‌های بالا حتماً دربارهٔ عدسی آسفریک و عینک نازک‌تر برای نمره‌های بالا بخوانید، چون می‌تواند همراه با جنس ضدضربه به کاهش ضخامت و بهبود ظاهر عینک کمک کند. انواع پوشش‌ها و گزینه‌های موجود را هم در بخش عدسی‌ها و پوشش‌ها ببینید.
دو منبع، یک نظر؟
منبعی که استفاده کردیم، یک فروشندهٔ عینک ایمنی است و تریوکس را به‌خاطر وضوح بهتر و وزن کمتر توصیه میکند. این یک توصیهٔ حرفه‌ای است، اما در عمل انتخاب شما به نمره، نوع فعالیت و بودجه بستگی دارد.
جمع‌بندی: چه بگویید؟
- به اپتیسین بگویید برای چه کسی و چه کاری عینک می‌خواهید (کودک، ورزش، ریملس).
- اگر وضوح دید و سبکی برایتان مهم است، تریوکس را بخواهید و قیمت هر دو را مقایسه کنید.
- جنس عدسی را روی فاکتور ثبت کنید و درباره سوراخ‌کاری برای ریملس بپرسید.
- از شویندههای آمونیاک‌دار پرهیز کنید.
اگر هنوز مطمئن نیستید، در مراجعهٔ حضوری به عینک‌سازی نمره و سبک زندگی‌تان را بگویید تا با هم انتخاب کنید؛ هیچ جنسی برای همه بهترین نیست.
منابع
این مطلب بر پایهٔ منابع تخصصی زیر تهیه شده است:
- Trivex & Polycarbonate Lenses: Here's Our Quick Guide - Medical Eye Center — medicaleyecenter.com
- Polycarbonate vs. Trivex Safety Eyewear Lenses — safevision.com
