اعداد روی دستهٔ عینک یعنی چه؟ راهنمای پیدا کردن سایز درست فریم

اگر تا حالا دستهٔ عینکتان را برگردانده‌اید و رد سه عدد کوچک مثل ۵۲-۱۸-۱۴۰ را دیده‌اید، این‌ها تصادفی حک نشده‌اند؛ همان کد فنی‌ای هستند که مشخص می‌کنند این فریم دقیقاً برای چه صورتی طراحی شده. دانستن معنای این اعداد کار خیلی ساده‌ای است و همین دانش کافی‌ست تا دیگر عینکی نخرید که روی بینی سُر می‌خورد یا پشت گوش فشار می‌آورد. در این راهنما یکی‌یکی این اعداد را باز می‌کنیم و نشان می‌دهیم چطور از رویشان سایز درست خودتان را پیدا کنید.

سه عدد روی دستهٔ فریم دقیقاً چه می‌گویند؟

این اعداد معمولاً روی سطح داخلی یکی از دسته‌های عینک، جایی که پشت گوش قرار می‌گیرد، حک یا چاپ شده‌اند. ترتیب همیشه ثابت است: عدد اول پهنای لنز (Eye Size)، عدد دوم پهنای پل بینی (Bridge) و عدد سوم طول دسته (Temple Length) را نشان می‌دهد؛ هر سه بر حسب میلی‌متر. گاهی به‌جای خط تیره بین دو عدد اول یک نماد کوچک شبیه مربع دیده می‌شود که دقیقاً همان نقش خط تیره را دارد. برای مثال در کد ۵۲-۱۸-۱۴۰، لنز ۵۲ میلی‌متر پهنا دارد، فاصلهٔ بین دو لنز روی پل بینی ۱۸ میلی‌متر است و دستهٔ عینک از لولا تا نوک آن ۱۴۰ میلی‌متر طول دارد. کنار این سه عدد معمولاً کد مدل و رنگ فریم هم دیده می‌شود که ربطی به سایز ندارد.

عدد	یعنی چه	بازهٔ معمول
اول	پهنای لنز (Eye Size)	۴۰ تا ۶۰ میلی‌متر
دوم	پهنای پل بینی (Bridge)	۱۴ تا ۲۴ میلی‌متر
سوم	طول دسته (Temple)	۱۲۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر

هر عدد چه تاثیری روی نشستن عینک روی صورت دارد؟

پهنای لنز؛ عددی که عرض کلی فریم را تعیین می‌کند

عدد اول عرض افقی محفظه‌ای است که لنز داخلش می‌نشیند، از ۴۰ تا حدود ۶۰ میلی‌متر. این عدد به‌تنهایی عرض کل فریم را مشخص نمی‌کند، اما مستقیم‌ترین رابطه را با آن دارد؛ فریمی با عدد اول بزرگ‌تر از پهنای صورتتان معمولاً از دو طرف بیرون می‌زند و لبهٔ فریم را از خط طبیعی چشم دور می‌کند، و فریمی با عدد اول کوچک‌تر چشم‌ها را در وسط فریم فشرده نشان می‌دهد. اگر بین دو مدل فریم عینک طبی با طرح مشابه مردد هستید، همین یک عدد معمولاً سریع‌ترین راه برای رد کردن گزینه‌های نامناسب است.

پل بینی؛ عددی که کمتر دیده می‌شود ولی بیشترین اذیت را می‌سازد

عدد دوم فاصلهٔ بین دو لنز در نزدیک‌ترین نقطه به هم است، معمولاً بین ۱۴ تا ۲۴ میلی‌متر. این عدد کوچک است اما اثرش را بیشتر از هر عدد دیگری روی پوست بینی حس می‌کنید؛ پل تنگ‌تر از اندازهٔ بینی‌تان نقطهٔ فشار می‌سازد و بعد از چند ساعت جای قرمزی می‌گذارد، و پل گشادتر باعث می‌شود عینک مدام روی بینی سُر بخورد و پایین بیاید. برای بینی‌های باریک‌تر یا صاف‌تر معمولاً پل‌های بین ۱۶ تا ۱۸ میلی‌متر راحت‌ترند.

طول دسته؛ عددی که کیفیت نشستن پشت گوش را تعیین می‌کند

عدد سوم طول دسته از لولا تا نوک آن است، از ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر. دسته‌ای که خیلی کوتاه باشد اصلاً پشت گوش نمی‌رسد یا آن را فشار می‌دهد، و دسته‌ای که خیلی بلند باشد شل می‌ماند و در طول روز عینک را جلو می‌کشد. نکتهٔ خوب این است که در بیشتر فریم‌های فلزی و برخی مدل‌های تیتانیوم بخش انتهایی دسته کمی قابل خم شدن است و اپتومتریست می‌تواند آن را با شکل گوش شما تنظیم کند؛ این انعطاف در فریم‌های استات تمام‌پلاستیک معمولاً محدودتر است.

اگر عینک فعلی‌تان خوب می‌نشیند، از روی همان اندازه بگیرید

ساده‌ترین راه برای پیدا کردن سایز درست، نه حدس زدن، بلکه اندازه گرفتن از عینکی است که همین حالا روی صورتتان راحت می‌نشیند. عرض کل فریم را از لولای یک طرف تا لولای طرف دیگر اندازه بگیرید؛ وقتی فریم بعدی را انتخاب می‌کنید، تا ۲ تا ۳ میلی‌متر کمتر یا بیشتر از این عدد هنوز در محدودهٔ راحت حساب می‌شود. برای پل بینی همین بازه تا ۲ میلی‌متر است. اگر لنز مولتی‌فوکال یا پروگرسیو مد نظرتان است، ارتفاع لنز هم مهم می‌شود؛ برای این‌جور عدسی‌ها معمولاً حداقل ۳۰ میلی‌متر ارتفاع لازم است تا همهٔ محدوده‌های دید در لنز جا بگیرد. طول دسته را هم می‌توانید با جمع کردن فاصلهٔ لولا تا نقطهٔ خم دسته و از آن نقطه تا نوک دسته به دست بیاورید.

چرا دو فریم با عدد یکسان همیشه حس یکسانی نمی‌دهند؟

نکته‌ای که این اعداد به‌تنهایی نشانش نمی‌دهند این است که دو فریم با دقیقاً همان سه عدد می‌توانند روی صورت شما کاملاً متفاوت بنشینند، چون شکل کلی فریم هم روی حس نهایی اثر می‌گذارد. یک فریم گربه‌ای با عدد ۵۲-۱۸-۱۴۰ می‌تواند حس متفاوتی نسبت به یک فریم مستطیلی با همین سه عدد بدهد، چون زاویهٔ لبه‌ها و پهنای واقعی روی گونه فرق دارد. جنس فریم هم اثر مشابهی دارد؛ همان‌طور که در فریم استات، فلزی یا تیتانیوم؛ کدام برای شما مناسب‌تر است؟ توضیح داده‌ایم، فریم فلزی و تیتانیوم معمولاً کمی قابل تنظیم‌اند و می‌شود پل و دسته را با حرارت و ابزار مخصوص خم کرد، اما فریم استات تمام‌پلاستیک تقریباً همان شکلی می‌ماند که خریده‌اید. پس اعداد روی دسته نقطهٔ شروع خوبی برای مقایسه‌اند، نه تضمین قطعی راحتی.

وقتی سایز درست نیست، بدن این‌طور خبر می‌دهد

اگر بعد از خرید عینک جدید احساس فشار پشت گوش‌ها، جای قرمز روی پل بینی یا سُر خوردن مداوم فریم دارید، معمولاً دلیلش یکی از همین سه عدد است، نه لنز. اما همهٔ ناراحتی‌های عینک جدید ربطی به سایز فریم ندارد؛ گاهی سردرد یا سرگیجهٔ چند روز اول به عادت کردن چشم به نمرهٔ جدید برمی‌گردد، نه به فیت فریم. اگر این ناراحتی بعد از یک تا دو هفته ادامه داشت، در سردرد و سرگیجه با عینک نو: علت‌ها و کِی باید نگران شد فهرستی از این علت‌ها و زمان مراجعه به اپتومتریست را توضیح داده‌ایم؛ اما اگر فشار دقیقاً روی پل بینی یا پشت گوش حس می‌شود، احتمال زیاد باید سایز پل یا طول دسته را عوض کنید.

سر خرید چه بپرسید

وقتی برای خرید فریم جدید می‌روید، از فروشنده بخواهید سه عدد داخل دستهٔ چند مدل را که دوست دارید کنار هم بگذارد تا مقایسه کنید، و بگویید عرض کل فریم فعلی‌تان چند است تا در همان بازهٔ ۲ تا ۳ میلی‌متری جست‌وجو کند. حتماً چند دقیقه فریم را روی صورت نگه دارید و سرتان را بالا و پایین و به طرفین ببرید؛ اگر بدون دست زدن سُر نخورد و فشار خاصی حس نکردید، سایز درست است. اگر بین چند مدل با سایز نزدیک به هم مردد هستید، جنس فریم را هم در نظر بگیرید چون روی قابلیت تنظیم بعدی اثر می‌گذارد.

در نهایت، این سه عدد یک زبان مشترک بین شما و فروشنده‌اند، نه یک فرمول قطعی. اگر عینک فعلی‌تان راحت است، اعداد رویش را یادداشت کنید و همان را مبنای مقایسه قرار دهید؛ و اگر مطمئن نیستید، بهترین کار همیشه امتحان کردن فریم روی صورت واقعی‌تان و مشورت با اپتومتریست فروشگاه است، نه فقط تکیه به عدد.

منابع

این مطلب بر پایهٔ منابع تخصصی زیر تهیه شده است:

• Eyeglass Frame Sizes Explained — allaboutvision.com
• Glasses Measurements: How to Find Your Size | Warby Parker — warbyparker.com
• DIY Guide: How To Measure Eyeglasses Size | Zenni Optical — zennioptical.com